De do’s and don’ts van financiën in kunst

Er zijn nogal wat ‘ongeschreven’ wetten of het gebied van financiën en kunst, Ik heb er een paar op een rijtje gezet. Maar laten we eerst beginnen met hoe je überhaupt de prijs berekent van een kunstwerk.

1. De factor

De prijs berekenen van een schilderij is relatief simpel, daar is namelijk gewoon een formule voor die ‘overal’ gebruikt wordt en die uitgaat van de afmetingen van het schilderij: lengte + breedte x factor. De factor waarmee je vermenigvuldigt, hangt af van je ervaring en bekendheid als kunstenaar. Kom je net van de academie af, dan ligt je factor meestal tussen de 4 en de 6, ben je langer bezig dan gaat de factor omhoog. Overigens wordt deze manier van berekenen ook gebruikt voor fine art fotografie.

Van deze factorberekening kun je ook nog afgeleiden maken. Bijvoorbeeld voor tekeningen, dan doe je lengte + breedte x factor :2 Of je verhoogt je factor met materiaalkosten als je veel extra materiaalkosten hebt. Er zijn nog meer manieren om je prijzen te berekenen. In een eerder blog heb ik ze op een rijtje gezet.

2. Prijzen hoog of laag?

Eén van de misschien wel moeilijkste vraagstukken, zeker als je net begint als kunstenaar, is hoe hoog je moet gaan zitten met je prijzen. Onzekerheid zegt je misschien om laag in te zetten, dan kopen mensen het tenminste, maar vaak is niets minder waar. Natuurlijk begin je niet meteen met de hoofdprijs, maar een te lage prijs voor een uniek kunstwerk is niet alleen niet geloofwaardig, je prijst jezelf er ook mee uit de markt. De andere kant is echter ook niet goed, want als je te hoog inzet is het ook niet geloofwaardig. Daarbij kun je in de kunstwereld wel omhoog met je prijzen, maar omlaag is not done. Ook wel begrijpelijk, zeker vanuit verzamelaarsoogpunt. Niet leuk natuurlijk als je investering minder geld waard wordt… Denk dus goed na over welke factor je gaat gebruiken (als je daarmee gaat rekenen) en vraag ook eens rond. Of kijk bij galeries wat daar voor vergelijkbaar werk wordt gevraagd. Galeries hebben immers, als het goed is, kennis van de markt en weten wat ze voor werk kunnen vragen. Vergeet overigens niet dat er vaak nog een pittige commissie afgaat, van zo’n 40 tot 50%, als een galerie je werk verkoopt. Die commissie zit natuurlijk doorberekend in de verkoopprijs.

Een citaat uit Vice over waardebepaling:

Het eerste dat Anita Helmy doet als zij de waarde moet bepalen van een kunstwerk wanneer het binnenkomt bij de kunstveilingsite Catawiki, is kijken wat er al op internet te vinden is van deze kunstenaar. “We kijken of je werk al op veilingsites als Artprice of Artnet staat. Een beginnend kunstenaar zal daar niet op voorkomen. Daarna kijken we of je een website hebt, wat er op je Facebook staat en of er online andere plekken te vinden zijn waarop aangegeven staat wat je al verkocht hebt en voor hoeveel. Dit is namelijk belangrijk voor de verkoopprijs die wij gaan hanteren. Het is fijn om te kijken wat anderen ervoor betalen. Zo bepalen we de prijs.”

2. Verschillende prijzen

Als er iets is wat je niet moet doen, is het verschillende prijzen rekenen op verschillende plekken. Om een voorbeeld te noemen, niet bij je galerie 5000 euro voor een werk vragen en op je website voor eenzelfde soort werk 4000 euro. Niet alleen wordt je galerie daar niet blij van (je beconcurreert op dat moment je eigen galerie en daarmee de verkoop van je werk), maar ook de potentiële koper raakt het spoor bijster. Die snapt namelijk niet waarom je verschillende prijzen hanteert en daar wordt je niet betrouwbaarder door.

Wat belangrijk is, is om vanuit de markt te rekenen, oftewel: duidelijke prijzen communiceren. Aan jou als kunstenaar om die prijs zo vast te stellen dat de commissie die je kwijt bent aan bijvoorbeeld een galerie of een online platform eruit kan zonder dat jij erbij inschiet. Want dat is natuurlijk niet de bedoeling!

3. Prijzen psychologie

Iets anders is het als je bijvoorbeeld prints in een oplage verkoopt van een uniek werk. Dan zal iedereen snappen dat die prijs lager ligt dan die van het oorspronkelijke werk. Ik zou wel altijd met hoogwaardige prints werken en die ook in een kleine oplage uitgeven, zodat ook de prints van waarde zijn (en blijven). Denk ook aan certificaat van echtheid, maak er zelf 1 of laat er een maken. Zeker belangrijk als je in een gelimiteerde oplage werkt, omdat met zo’n certificaat ook de oplage gewaarborgd is.

Een mooi voorbeeld van iemand die met prints (en zelfs met kaarten) werkt is Chris Berens. Zijn schilderijen (prachtig!) zijn behoorlijk aan de prijs, in ieder geval niet voor iedereen bereikbaar, maar zijn prints zijn dat wel. Ik heb zelf net een print gekocht en ben echt heel blij met de kwaliteit van die print. Ook heb ik, omdat ik benieuwd was naar de kwaliteit, een box met zijn ansichtkaarten gekocht en ook die zijn echt mooi gemaakt. Goed voorbeeld van hoe je je werk professioneel in de markt kunt zetten zonder dat je goedkoop overkomt. Want dat wil je natuurlijk vermijden als kunstenaar. Niet alleen omdat je niet ‘cheap’ wilt overkomen, maar ook omdat de prijzen (en daarmee de waarde) van je unieke werken in één klap minder geloofwaardig worden.

4 Prijzen op je website?

Hier wordt heel verschillend over gedacht. Ik ben geneigd om te zeggen dat je het gewoon moet doen, andere mensen vinden het not done. Maar waarom eigenlijk niet? Ik snap het niet zo goed. Uiteindelijk wil je toch ook gewoon je werk verkopen? En je werpt een drempel op als mensen eerst moeten gaan informeren naar een prijs. Voor de meeste mensen is dat te veel moeite en ze vinden het misschien zelfs wel eng om contact op te nemen met de kunstenaar in kwestie omdat ze bang zijn verwachtingen te wekken. En hoe lullig is het dan als je dan toch niks koopt, omdat het te duur voor je is. En laten we wel wezen, het is echt ingewikkeld om te bedenken wat een werk kost als je afgaat op een plaatje op een website. Ik ben in ieder geval regelmatig behoorlijk verrast. En vergis je niet, de online verkoop van kunst stijgt nog steeds, terwijl de verkoop via galeries afneemt. Toch iets om over na te denken!

Enige uitzondering: als je exlusief via een galerie verkoopt of je richt op de ‘old school’ verzamelaar. Die richt zich namelijk vooral op de galerie en op de kunstbeurzen. Hij neemt misschien wel een kijkje op je website, maar zal daar niet snel iets kopen. Hier trouwens een interessant overzicht van de top 100 kunstverzamelaars in Nederland.

Heb jij nog meer do’s and don’ts voor financiën in de kunstwereld? ik hoor ze graag! 

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

14 + zeven =

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.