Een foto- of kunstboek uitgeven, hoe doe je dat?

Voor veel fotografen en andere creatieven//kunstenaars nog steeds de ultieme droom: een boek uitgeven met je eigen werk. Snap ik helemaal! Het voelt misschien alsof er tussen droom en daad 1001 praktische bezwaren in de weg staan, maar dat hoeft helemaal niet zo te zijn.

Stap 1: Waar gaat je boek over?

Het eerste wat je moet doen, is heel goed nadenken over waar je boek over gaat. Wat wil je vertellen en aan wie wil je dat verhaal vertellen? Inhoud is daarbij uiteraard het startpunt. Welk werk wil je laten zien? Is het een serie of zijn het verschillende series die samen een verhaal vertellen? Hoe ga je je verhaal vertellen? Thematisch, chronologisch? Als je dat weet, kun je je werk selecteren. Wat komt wel en wat komt niet in het boek terecht. Laat je daarbij ook vooral adviseren door iemand die goed kan kijken en feedback kan geven. Zelf zie je soms dingen over het hoofd of heb je bepaalde werken die je er graag in wilt hebben, terwijl ze eigenlijk niet goed in het geheel passen. Verder is het slim om tijd te laten gaan over het samenstellen van je boek. Print je werk bijv. klein uit en hang het op een muur. Op die manier zie je het vaak en kun je makkelijk schuiven met de volgorde.

Stap 2: Denk na over je doelgroep

Ik val misschien in herhaling, maar het is echt heel belangrijk om na te denken voor wie je je boek gaat maken. Niet alleen kun je je vormgeving daarop aanpassen, je kunt ook (bij non-fictie) je teksten beter aan laten sluiten en -als je boek klaar is- de promotie heel gericht inzetten. Een mooie manier om je klant in kaart te brengen is de empathy map.

Stap 3: Welke waarde brengt jouw boek?

Met andere woorden: waarom zouden mensen jouw boek kopen? Wil je mensen inspireren, informeren, amuseren, ontroeren of aan het denken zetten? Belangrijk om van tevoren over na te denken. Want laten we eerlijk zijn, een boek dat je ‘alleen’ maar maakt omdat het voor jezelf belangrijk is, vindt waarschijnlijk niet een heel groot publiek. En dat is niet alleen jammer, maar ook een beetje zonde van al je inspanningen. De mensen achter Business Model Canvas hebben een mooi model ontwikkeld om je waarde in kaart te brengen.

Stap 4: Maak een projectplan

Het uitgeven van een boek is een project op zich. Handig om het ook op die manier aan te pakken. Compleet met taken, deadlines, begroting, een plan voor de promotie etc. Niet heel romantisch, ik geef het onmiddellijk toe, maar het zorgt er wel voor dat je boek een grotere kans van slagen heeft. Ik heb een model voor een projectplan ontwikkeld dat je ook hier goed voor kunt gebruiken.

Stap 5: Betrek vanaf het begin je publiek

Een succesvol boek staat of valt met lezers//kopers. Een grote, betrokken community kan dan ook veel voor je betekenen. Het goede nieuws is, daar kun je al mee beginnen voordat het boek er is. Sterker nog, het is een heel goed idee om daar zo vroeg mogelijk mee te beginnen. Laat mensen meedenken over een titel, laat ze kiezen tussen verschillende omslagen, vraag feedback, laat alvast stukken lezen, werk zien dat in het boek komt etc. Hoe meer mensen zich betrokken voelen bij je boek, hoe meer mensen het straks gaan kopen. Maak een aparte pagina voor je boek aan op Facebook of deel alles vanuit je privé pagina, gooi Instagram in de strijd, schakel Twitter in. I don’t care, als je het maar doet!

Stap 6: Planning

Misschien een open deur, maar als je veel moet schrijven voor je boek, is het zinvol om vaste tijden in je agenda te zetten waarop je aan je boek gaat werken. Anders komt het er niet van. Ik spreek, helaas, uit eigen ervaring. Waar bij mij de bottleneck zit, is de overtuiging dat ik mezelf een paar weken in een huisje op de hei op moet sluiten om een boek te kunnen schrijven. Niets is minder waar natuurlijk, hoe aantrekkelijk ook, als je elke dag een uurtje schrijft, komt dat boek er ook!

Stap 7: Vormgeving

Hoe je boek er straks uitziet, is een belangrijk aspect in de vraag of mensen je boek gaan kopen of niet. Ga maar bij jezelf na, er zijn ongetwijfeld boeken waar je heel hebberig van wordt en andere boeken waar je warm nog koud van wordt. Dat heeft niet alleen met de inhoud te maken, hoewel die natuurlijk belangrijk is, maar ook met de vormgeving. Mijn advies? Beknibbel daar niet op. Zoek een goede vormgever, laat die vooral vrij in zijn//haar expertise en geef hem//haar de ruimte om jouw boek op een bijzondere manier vorm te geven. Voor je vormgever is het overigens ook belangrijk om te weten welk verhaal je wilt vertellen, op wie je je richt en wat de waarde van jouw boek is voor je doelgroep. Een goede vormgever laat zijn vormgeving daarop aansluiten.

Stap 8: Zelf uitgeven of naar een uitgeverij?

Voor allebei is wat te zeggen natuurlijk.

  • Bij een uitgeverij worden je een hoop zaken uit handen genomen. Verspreiding via het Centraal Boekhuis bijvoorbeeld, zodat je boek in alle boekwinkels kan komen te liggen. Ook zorgen ze voor de marketing, het drukken van je boek etc. Nadeel is wel dat je a. een uitgeverij moet vinden en b. je weinig verdient als je boek via een uitgeverij de wereld in komt. Aan de andere kant: aan de meeste boeken verdien je sowieso niet heel veel. Behalve als je J.K. Rowling heet 😉
  • Zelf een boek uitgeven is een fascinerend proces, maar realiseer je wel dat het ont-zet-tend veel werk is. Je moet immers alles zelf regelen…. Het goede nieuws is wel dat ook jij een afspraak kunt maken met het Centraal Boekhuis en dat je er ook bijv. zelf voor kunt zorgen dat je boek bij bol.com komt te liggen. Niet onbelangrijk: het is wel ongelofelijk kicken als je boek bij de drukker vandaan komt en je hebt van a tot z alles zelf in de hand gehad.
  • Zelf publiceren met hulp, voor als je door de bomen het bos niet meer ziet. Er zijn uitgeverijen en bedrijven die je helpen je eigen boek uit te geven. Mooie optie als je wel volledige zeggenschap wilt hebben maar al het ‘gedoe’ uit wilt besteden.

Meer over de verschillende mogelijkheden kun je lezen in deze blog van Donald Suidman.

Stap 9: Hoe ga je je boek financieren?

Een heikel punt, want een boek uitgeven is meestal duur. Gelukkig zijn er meerdere wegen naar Rome.

  • Je kunt je boek ‘on demand’ laten printen, bijv. bij bol.com of bij Pumbo. Dat betekent dat je niet hoeft te investeren in de drukkosten, maar dat je boek geprint wordt na een bestelling.
  • Crowdfunding. Veel boeken worden gecrowdfund, dat kan bijv. op de website van Voordekunst, maar je kunt ook zelf een crowdfundingactie op touw zetten en bijvoorbeeld je boek in de voorverkoop verkopen. Weet je gelijk of er markt voor is. Douw & Koren hebben een canvas ontwikkeld voor crowdfunding, heel handig!
  • Een organisatie zoeken die jouw boek ‘adopteert’ en er geld instopt. Dat hebben ze bijvoorbeeld bij Het Witte Bos gedaan, met hun FAS project.
  • Sponsoring. Jouw boek is misschien wel een heel aantrekkelijk marketinginstrument voor een sponsor.
  • Je boek van tevoren verkopen aan een paar (liefst grote) afnemers zodat in ieder geval de drukkosten gecoverd zijn. De boeken die je extra laat drukken, kun je dan zelf verkopen.

Op Talks About Photography, sprak Thijs Heslenfeld over hoe hij het uitgeven van zijn (6) fotoboeken aan heeft gepakt:

Stap 10: Zoek een goede drukker

Op internet kun je je goed oriënteren, maar ga ook persoonlijk in gesprek met de drukker die je op het oog hebt. Zorg dat je voorbeelden ziet van boeken die hij eerder heeft gedrukt en spreek ALTIJD af dat je eerst een proefdruk krijgt. Maak ook goede afspraken over wat er gebeurt als er iets fout gaat bij de drukker. En plan het drukken van je boek goed en zorg voor ruimte in die planning voor als er iets mis gaat. Geloof me, je wilt geen boekpresentatie zonder boek omdat je alles terug hebt moeten sturen. Ooit een keer meegemaakt en dat was niet leuk.

Stap 11 : Prijsbepaling

Prijsbepaling is uiteraard ook een belangrijk aspect van de verkoop van je boek. Aan de ene kant wil je uiteraard iets aan de verkoop van je boek overhouden, aan de andere kant moet je boek ook niet te duur worden en daarmee zichzelf de markt uitprijzen.

Prijsbepaling hangt van een aantal factoren af. Het eerste wat je moet doen, is een goede begroting maken. Zet alle kosten op een rijtje en vergeet daarbij ook jouw eigen uren niet. Die kosten wil je er natuurlijk sowieso uithalen. Tweede stap is om te kijken naar wat vergelijkbare foto- kunstboeken kosten. En jouw positie ten opzichte van die boeken te bepalen. Dat is natuurlijk moeilijk, want wat vind jij jouw boek waard? Tot slot kijk je naar je doelgroep en wat die over heeft voor een boek als het jouwe. Is jouw potentiële klant iemand die kunstboeken verzamelt, dan heeft ie er ongetwijfeld eerder geld voor over dan iemand die paperbacks gewend is.

Stap 12: Boekpresentatie

Als je boek af is, is er natuurlijk niks leukers dan daar een feestje van te maken. Een mooie boekpresentatie hoort daar eigenlijk wel bij. Om te vieren dat je boek er is, om iedereen te bedanken die een bijdrage heeft geleverd en om je boek te promoten. Zo’n feestje is misschien wel duur, maar je kunt dat bedrag natuurlijk gewoon opnemen in de begroting van je boek.

Stap 13: Verkoopkanalen

Je boek moet natuurlijk verkocht worden. Zoals ik al bij punt 8 beschreef, ook als je je boek zelf uitgeeft kun je ervoor zorgen dat het bij het Centraal Boekhuis ligt. Maar of je daar nu heel veel aan hebt bij het verkopen van kunstboeken, vraag ik me eerlijk gezegd af. Een boekwinkel moet het dan inkopen en we weten allemaal dat ‘normale’ boekwinkels niet staan om kunstboeken op te nemen in hun collectie.

Grofweg heb je een aantal mogelijkheden: via de boekhandel, online en musea, gespecialiseerde boekmarkten e.d.

  • Boekhandel: Je kunt met je boek onder je arm langsgaan bij de  boekwinkels waar je graag je boek wilt verkopen. Idealiter zijn dat de winkels die goed aansluiten bij wat jij te verkopen hebt.
  • Online: Je kunt je boek gewoon aanmelden bij bol.com. Het versturen, inpakken etc. neem je dan voor eigen rekening. Je kunt je boek natuurlijk ook verkopen via je eigen site. Heeft zo z’n voordelen, op zich komen er op je eigen site immers al mensen die in jou en je werk geïnteresseerd zijn. Als je je boek op je eigen site wilt verkopen, is het wel handig om ervoor te zorgen dat mensen met iDeal af kunnen rekenen. Dat scheelt enorm in de verkoop. Heb je een WordPress site? Dan is dat een fluitje van een cent. Denk ook even na over verzendkosten. Veel mensen zijn gewend aan gratis verzending, zeker als het gaat om een wat duurder boek.
  • Musea, gespecialiseerde boekenmarkten, lezingen etc.: Creëer je eigen verkoopkanalen. Ga langs bij organisatoren van boekenmarkten, musea e.d. waar je vindt dat boek verkocht moet worden. Organiseer lezingen, waar je na afloop je boek verkoopt (en signeert).

Stap 14: Promotie

Hiermee begin je natuurlijk al eerder (zie ook stap 5), maar als je boek er fysiek is kun je pas echt los. Schrijf persberichten, kijk of er plekken zijn waar je over je boek kunt spreken, ga langs bij gespecialiseerde boekhandels om te kijken of ze jouw boek willen verkopen. Ook iets om aan te denken: stuur recensie exemplaren van je boek naar mensen met een groot bereik en vraag of ze bijv. een blog willen schrijven over je boek.

Ik ben benieuwd, heb jij een boek uitgegeven en heb je nog tips? Ik hoor ze graag!

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *