Je prijzen berekenen als kunstenaar // creatief

Je prijzen berekenen is niet bepaald het het eenvoudigste onderdeel van je beroepspraktijk als kunstenaar // creatief, maar natuurlijk wel super belangrijk. Het is een onderwerp waar ik altijd veel vragen over krijg en waar helaas niet één antwoord op is. In deze blog de belangrijkste aspecten op een rij.

Factor

Soms is het relatief makkelijk om een prijs te berekenen, bijvoorbeeld als je schildert. Dan is er een formule, die in ieder geval door galeries wordt gehanteerd, die je simpelweg toe kunt passen: lengte + breedte van het werk x een factor. De factoor loopt van 4 tot 6 als je net van de academie afkomt tot bijv. 21 als je een bekend kunstenaar bent. Maar eigenlijk ben je er dan nog niet. Want wat nu als je niet via een galerie verkoopt? Of als je helemaal niet schildert maar andere dingen maakt?

Product prijs

Bij ‘normale’ producten is het relatief makkelijk: je zet de kosten om het product te maken op een rijtje en gooit er een marge overheen, waarbij je ook kijkt naar de prijzen die je concurrenten voor een soortgelijk product vragen. Je wilt jezelf immers niet uit de markt prijzen. Maar laten we eerlijk zijn, als jij als creatief al je kosten door gaat berekenen en de uren dat je ermee bezig bent geweest, kom je meestal op een onverkoopbaar duur eindproduct uit. Dat moet dus anders.

Stap 1: Financieel plan

Startpunt is in ieder geval het maken van een financieel plan. Dat lijkt ingewikkelder dan het is, echt. Ga er even goed voor zitten en zet alles op een rij, dat geeft duidelijkheid en maakt helder hoeveel je per jaar minimaal om moet zetten. Bij je omzet voor de komende jaren is het goed om uit te gaan van het aantal uren dat je daadwerkelijk kunt werken, vergeet daarin niet ook de uren mee te nemen die je nodig hebt voor marketing, administratie etc. etc.

Als je financieel plan klaar is, kun je uit gaan rekenen hoeveel je per uur zou moeten verdienen. Dat rekensommetje is simpel: je deelt het bedrag dat je nodig hebt per jaar door het aantal uren dat je per jaar kunt werken. Je gaat hierbij uit van de uren die je declarabel kunt werken, de uren dus waar je een factuurtje voor kunt sturen. In de praktijk werk je immers (bijna) nooit 40 uur per week declarabel, 15 tot 20 uur is waarschijnlijk realistischer. Vergeet ook niet vakantieweken op te nemen in je berekeningen, je werkt nooit 52 weken per jaar. Het sommetje ziet er dan bijvoorbeeld als volgt uit: 50.000 (gewenste omzet) : 46 weken : 15 uur per week = 72, 46 per uur.

Stap 2: Marktonderzoek

Heel belangrijk! Je moet weten wat jouw collega’s voor hun werk vragen en wat klanten bereid zijn te  betalen. Anders ga je misschien veel te hoog zitten met je prijzen en wordt je werk onverkoopbaar. Of je gaat juist veel te laag zitten en dat is ook niet echt om vrolijk van te worden. Onderzoeken dus. Dat kan op verschillende manieren. Je kunt gesprekken aangaan met je collega’s en met potentiële klanten, je kunt deskresearch doen of een enquete maken met SurveyMonkey. Als je naar je collega’s gaat kijken, wat ik in ieder geval altijd zou doen, zoek dan naar collega’s die min of meer hetzelfde werk maken en die op ongeveer hetzelfde niveau zitten als jij. Niveau is soms lastig in te schatten, maar het aantal jaar dat iemand bezig is kan een handige indicator zijn.

Stap 3: wie is jouw klant?

Wat je kunt vragen voor jouw werk hangt ook af van de doelgroep waar je je op richt. Als je je met autonoom werk op verzamelaars richt, kun je andere prijzen vragen dan wanneer je bijvoorbeeld toegepast werk maakt. En heel mooi model, waar ik veel mee werk, is de zogenaamde empathy map, ik schreef er al eerder over. Vind je het lastig om je ideale klant helemaal tot in de puntjes te beschrijven, dan kun je ook werken met persona’s.

Stap 4: combineren

En dan heb je alle info bij elkaar: wat jij wilt (moet) verdienen per jaar, al je kosten op een rij, de prijzen van je collega’s en een profiel van jouw ideale klant. Alle ingrediënten om jouw eigen prijzen te gaan bepalen. Afhankelijk van je verdienmodel kun je nu ofwel je uurprijs berekenen voor opdrachten ofwel een prijs voor je product bepalen. Dat is dus vooral een kwestie van afwegen. Alle ingrediënten mee laten tellen om tot een prijs te komen die zowel voor jou goed voelt als voor je klant.

Te lage prijzen

Mijn ervaring is overigens dat de meeste creatieven // kunstenaars geneigd zijn om te laag met hun prijzen te gaan zitten. Op zich misschien begrijpelijk, omdat er geen harde formules zijn is het ten 1e lastig om je prijzen te berekenen en ten 2e speelt onzekerheid vaak een rol. Of simpelweg omzet willen draaien en het idee hebben dat dat makkelijker gaat als je lage prijzen vraagt voor je werk. En misschien heb je daar (soms) ook wel gelijk in. Maak in ieder geval wel altijd het rekensommetje. Als jij bijvoorbeeld je schilderijen voor 500 euro verkoopt en je doet een maand over één schilderij, dan wordt het wel heel lastig om rond te komen van je werk.

Tot slot: btw

Ook iets waar ik vaak vragen over krijg: welk btw tarief is van toepassing op mijn werk?

Succes met het bepalen van je prijzen. Mocht je er toch nog niet uitkomen, stel je vraag in de comments of mail me!

2 antwoorden
  1. els
    els zegt:

    Heel boeiend artikel, maar ik vraag me af wat die marge dan precies is? Op hoeveel procent komt dat voor een schilderij, een tekening, een print? Wat zijn de gangbare marges in de kunstwereld? En hoe bepaal je de factor die meest relevant is voor jouw carrièrefase (is daar ergens een lijst voor te vinden waar je je graad in kan bepalen)? Benieuwd naar je reactie. Fijne groet alvast, Els

    Beantwoorden
    • Marca van den Broek
      Marca van den Broek zegt:

      Ik zou je graag een helder, duidelijk antwoord willen geven, maar dat kan helaas niet. Er zijn geen gangbare marges of een duidelijk carrièreladder waarmee je je factor kunt bepalen. Vaak is het zo dat een galerie, met de factor in z’n achterhoofd, een prijs bepaalt voor je werk. En daarin neemt hij de markt mee, dus wat doet soortgelijk werk op de kunstmarkt…

      Beantwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

5 + negen =

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.