Veerkracht – hoe ontwikkel je dat?

Veerkracht is een handige eigenschap om te hebben. Niet alleen in je persoonlijke leven, maar ook als ondernemer is het fijn als je over veerkracht beschikt. Zeker in tijden van economische crisis is het prettig als je veerkracht hebt en het in kunt zetten. Alleen, niet iedereen heeft het of kan er makkelijk bij. Daarom ben ik wat onderzoek gaan doen naar hoe je veerkracht bij jezelf kunt ontwikkelen en aanspreken.

Wat is veerkracht?

Misschien goed om eerst even helder te krijgen wat veerkracht is.

Veerkracht is het vermogen om je aan te passen aan stress en tegenslag en daar misschien zelfs sterker uit te komen. Het gaat niet enkel over ‘terugveren’ naar de oorspronkelijke positie, maar ook om doorgroeivermogen. (bron)

Tegenslag

Het tegenovergestelde van veerkracht is voor mij, denk ik, het hoofd laten hangen bij tegenslag. Er lukt iets niet, opdrachten vallen weg (zoals nu in tijden van Corona) en je ziet dan toch veel mensen die niet zo goed weten hoe ze daarmee om kunnen gaan en geneigd zijn het hoofd te laten hangen. En dat is op zich ook best logisch, zo makkelijk is het niet om met tegenslagen om te gaan. Als het een beetje tegenzit verdwijnt motivatie en is inspiratie om het op een andere manier aan te pakken al snel ver te zoeken. Alleen heeft je hoofd laten hangen niet zo veel zin. Terwijl er ‘op een andere manier mee omgaan’ vaak makkelijker gezegd is dan gedaan.

Wat zou een 1e stap kunnen zijn?

Als je het zou vergelijken met een rouwproces, dan zitten er verschillende fases in zo’n proces, waarbij acceptatie in ieder geval een belangrijke stap is. Maar tegenslag accepteren is niet iets wat je 1, 2 , 3 kunt in de meeste gevallen. Ik kijk bijvoorbeeld even naar mezelf. Ik heb nu zo’n 2 jaar kanker. Niet een heel makkelijk proces, met veel ups & downs. Je kunt denk ik zonder te overdrijven stellen dat kanker een fikse tegenslag is. Niet iets wat ik gepland had of gewild heb. Het is een gegeven feit, waar ik mee moet dealen. Of ik nu wil of niet. Ontkennen en boos worden (‘officieel’ de 1e en 2e fase in een rouwproces), heb ik eigenlijk niet gedaan. Natuurlijk ben ik bij tijd en wijlen wel eens boos over de onrechtvaardigheid van het bestaan. Maar dat zijn momentopnames. Ontkennen was geen optie, ik werd elke dag met m’n neus op de feiten gedrukt. Onderhandelen is de 3e ‘officiële’ fase en depressie de 4e. Acceptatie komt daarna pas. Nu ziet zo’n proces er voor iedereen waarschijnlijk net iets anders uit. En ook hoe lang je in de verschillende fases zit zal per persoon verschillen. Ik zat in ieder geval al vrij snel in de Acceptatie-fase. Met af en toe een uitstapje naar een eerdere fase, bijvoorbeeld als ik geconfronteerd werd met weer een nieuwe tegenslag in het proces. Waarom ik het zo makkelijk heb kunnen accepteren dat ik ziek ben? Dat heeft denk ik te maken met veerkracht, met liefde voor het leven en met het willen hebben van een zinvolle invulling van m’n  leven. Opgeven is dan simpelweg geen optie. Ik ben daarnaast van nature behoorlijk pragmatisch ingesteld. Gewend om dingen op mijn eigen manier te doen en voor elkaar te krijgen, is het niet linksom dan rechtsom. Verantwoordelijkheid te nemen. Tegenslag is dan eerder iets om mee aan de gang te gaan dan om het hoofd bij te laten hangen. Niet dat ik mezelf geweldig vind of mezelf op de borst wil kloppen. Ik heb dat deels van nature meegekregen en daarna verder ontwikkeld. Daar heb ik mazzel mee.

Wat kun je aanspreken als je jouw veerkracht verder wilt ontwikkelen?

Ik keek onlangs naar een webinar van Elizabeth Gilbert waarin zij o.a. sprak over veerkracht. Zij had het over het belang van dankbaarheid. Met als voorbeeld de Corona crisis. Je kunt je boos maken dat je zonder werk zit, je machteloos voelen omdat je niks aan de situatie kunt doen, maar zij pleitte voor dankbaarheid. Dankbaarheid die je kunt voelen omdat je ineens twee maanden de tijd hebt om dingen te doen die echt belangrijk zijn voor je. Twee maanden waarin je tot rust kunt komen, even de ratrace aan je voorbij kunt laten gaan. Hoe vaak verzucht je niet dat je wel eens tijd zou willen hebben om…… Die tijd heb je nu. Gedwongen weliswaar, maar die tijd heb je nu wel. Dat kun je ook als cadeautje zien. En met dankbaarheid beschouwen. Dat maakt acceptatie en daarmee veerkracht in ieder geval een stuk makkelijker.

Jouw reactie heb je in de hand

Sowieso is dat iets wat ik altijd geleerd heb: aan een gebeurtenis op zich kun je niks veranderen, het enige waar je invloed op kunt uitoefenen, is hoe jij erop reageert. Dat gaat niet altijd vanzelf. Dankbaarheid, wat misschien voor veel mensen wat soft klinkt en wat je niet automatisch zult voelen hij tegenslag, kun je bijvoorbeeld oefenen door elke dag af te sluiten met 3 dingen op te noemen waar je die dag dankbaar voor bent. Het kost amper tijd en je komt er al snel achter dat je eigenlijk altijd wel iets hebt om dankbaar voor te zijn. Hoe klein het ook is. En het mooie is, als je uit die boosheid stapt, ga je ook weer ruimte voelen en ervaren om op een andere manier naar tegenslagen te kijken. Woede, neerslachtigheid, onmacht maken allemaal dat het lastig wordt om over het muurtje te kijken. Je wordt er eerder door beperkt in je gedachten dan dat je ruimte voelt om er eens op een andere manier naar te kijken. En dat is wat veerkracht misschien wel is. Een manier vinden voor jezelf om ruimte te creëren, zodat je op een andere manier naar de dingen kunt kijken. Waardoor je mogelijkheden gaat zien in plaats van beperkingen. Kansen in plaats van bedreigingen. Openheid gaat voelen in plaats van geslotenheid.

Zoek jouw manier

Dankbaarheid is misschien niet jouw manier. Zoek dan naar manieren die wel werken voor jou. Misschien werkt mediteren. Of wandelen. Misschien is het een goed idee om te gaan boksen. Ik denk dat het vaak te maken heeft met je hoofd leeg maken. Piekeren, wat veel mensen automatisch doen bij tegenslag, helpt in ieder geval niet. Een leeg hoofd, waardoor je ruimte krijgt om mogelijkheden te zien wel. Dus kan onderzoeken hoe jij een leeg hoofd krijgt zinvol zijn. Dat verschilt immers per persoon.

Wat ook belangrijk is, weet ik maar al te goed uit eigen ervaring, is dat je ervoor zorgt dat je genoeg energie hebt. Als ik moe ben kan ik veel minder goed omgaan met tegenslag. Dan kan ik echt ontploffen of helemaal van de leg raken als er iets niet lukt of tegenzit. Gaat gelukkig meestal snel weer over, maar fijn is het niet. Als ik energie heb kan ik veel beter met dingen omgaan. Dan komt het niet zo hard binnen. En dat is fijn. Voor mij hoort goed (veganistisch, biologisch) eten daarbij. Elke dag naar buiten gaan. Vrienden zien. Genoeg slapen. Mediteren. Op tijd m’n hart luchten (en geloof me, dat heb ik moeten leren). Niet te hard werken (1 van mijn grootste valkuilen). Niet te veel van mezelf eisen.

Leren

Wat mij persoonlijk ook vaak helpt, is dat ik graag wil leren van wat er gebeurt. Ik probeer dan ook meestal naar het positieve in een gebeurtenis te kijken. Ook dat maakt dat je op een andere manier kijkt naar tegenslag. Als je het alleen als tegenslag ziet, wordt het immers heel lastig om er iets van te leren. Als je probeert te kijken naar wat een tegenslag je gebracht heeft, dan stelt dat je in staat om over het muurtje heen te kijken, je blik open en ruim te houden. Eventueel je gedrag aan te passen. Veerkrachtig te zijn.

Ik ben benieuwd naar wat jij inzet om veerkracht te ontwikkelen en in te zetten. Fijn als je jouw tips deelt onder deze blog.

 

 

10 antwoorden
  1. Annemiek
    Annemiek zegt:

    Goed stuk! Ja rust nemen is zo belangrijk, heb ik echt moeten leren. Ook niet teveel afspraken per dag hoort daarbij, daar word ik onrustig van. En goede mensen om me heen, die inspireren.

    Beantwoorden
    • Marca Van den Broek
      Marca Van den Broek zegt:

      Rust nemen heb ik ook echt moeten leren en kan ik nog steeds moeilijk vinden. Goede mensen om je heen die inspireren is super belangrijk inderdaad, mooie aanvulling. Dank je!

      Beantwoorden
  2. Suzan
    Suzan zegt:

    Prachtig woord: veerkracht.
    Soms kom je met je leven op een punt dat ALLES je afgenomen lijkt. Ik heb dat zelf althans ervaren. Ik weet nu, ruim een jaar later, dat de weg terug, de weg naar jezelf zeg maar, (de weg van de held noemen ze dat ook wel) een van de meest waardevolle trajecten in mijn leven is (geweest). Om zelfs dan op die momenten dat je berooid aan de grond zit veerkrachtig te kunnen zijn, al is het maar een beetje …dat wat jij op kunt brengen..Vandaar uit vind je je pad. De weg dus van de held.

    Beantwoorden
  3. Gerda
    Gerda zegt:

    Veerkracht, voor mij geen weg terug maar een weg vooruit. Verrast worden dat wanneer je je zorgen/problemen deelt met anderen je het vertrouwen in jezelf weer terugkrijgt. Veerkracht blijft nodig steeds opnieuw. En ik blijf me verwonderen om wat er dan gebeurt, steeds weer opnieuw.

    Beantwoorden
    • Marca van den Broek
      Marca van den Broek zegt:

      Hoi Gerda,

      Mooi dat je zo sterk kunt ervaren dat mensen in je omgeving het verschil kunnen maken. En dat je dat ook aangaat en toe durft te laten. Die verwondering herken ik. Mooi! En inderdaad, ik denk dat veerkracht ook veel met vertrouwen in jezelf te maken heeft. En daar kun je aan werken, is sowieso fijn om vertrouwen in jezelf te hebben 🙂

      Groet, Marca

      Beantwoorden
  4. Hanneke
    Hanneke zegt:

    Graag stop ik woorden in thesaurus en synoniemen apps (een leuke is visualthesaurus.com) om de verschillende facetten van een woord of phenoneem in beeld te krijgen. Veerkracht => resilience (eng.) => flexibility. En dat woord bevalt me. Of om een Japanse gezegde te parafraseren: “The bamboo that bends is stronger than the oak which resists”; of een Chinese gezegde: “Be like bamboo, the higher you grow the deeper you bow”. Zo zijn er meer. En de core van bamboo is leeg, dat helpt, geen ego, geen vooringenomenheid, alleen leegte en stilte om te horen, voelen, zien waar ‘het’ werkelijk over zou kunnen gaan.

    Beantwoorden
      • Titus Bovenberg
        Titus Bovenberg zegt:

        Wat ik inmiddels geleerd heb is dat geen veerkracht voelen, depressie, geen inspiratie voelen bijna steeds te maken hebben met angst die verlamt. Ook boosheid en vluchtgedrag (twijfel uitstellen) zijn gebaseerd op angst. Toen ik begreep dat angst eigenlijk niet meer (en niet minder) dan een liefdesverklaring van je onderbewuste aan jezelf is (je onderbewuste wil je beschermen, waarschuwt je, uit liefde) en je het vervolgens voor elkaar krijgt daar met je onderbewuste over in gesprek te gaan, het te bedanken bijvoorbeeld en zeggen dat het echt niet hoeft, verandert de hele dynamiek. En als de dynamiek verandert, verandert je oplossingsvermogen: veerkracht.

        Beantwoorden
        • Marca van den Broek
          Marca van den Broek zegt:

          Hoi Titus,

          wat mooi verwoord “Toen ik begreep dat angst eigenlijk niet meer (en niet minder) dan een liefdesverklaring van je onderbewuste aan jezelf is (je onderbewuste wil je beschermen, waarschuwt je, uit liefde)” Ik moest er even over nadenken, maar je hebt natuurlijk helemaal gelijk.

          Dank!

          En groet,
          Marca

          Beantwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.